अस्थिर युद्धविराम दरम्यान अमेरिकेने इराणवर का हल्ला केला: ‘स्व-संरक्षण’ हल्ल्यांबद्दल जाणून घेण्यासाठी 10 गोष्टी

युनायटेड स्टेट्स आणि इराणमधील नाजूक युद्धविराम अमेरिकेच्या सैन्याने वॉशिंग्टनने “स्व-संरक्षण” म्हणून वर्णन केलेल्या इराणी क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण साइट्स आणि होर्मुझ सामुद्रधुनीजवळ खाणी घालण्याचा कथित प्रयत्न करत असलेल्या बोटींना लक्ष्य केल्यावर नवीन दबावाखाली आला.वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात तीन महिन्यांपासून सुरू असलेला संघर्ष संपवण्याच्या संभाव्य करारावर अप्रत्यक्ष वाटाघाटी सुरू असतानाही हे हल्ले झाले. ताज्या लष्करी कारवाईमुळे कतार आणि इतर प्रादेशिक खेळाडूंचा समावेश असलेल्या राजनैतिक प्रयत्नांनंतरही युद्धविराम संपुष्टात येण्याची भीती निर्माण झाली आहे.हल्ल्याच्या काही तास आधी, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या समृद्ध युरेनियमच्या साठ्याबद्दल एक तीक्ष्ण चेतावणी जारी केली आणि आग्रह धरला की तो एकतर वॉशिंग्टनला शरण गेला पाहिजे किंवा भविष्यातील कोणत्याही कराराचा भाग म्हणून आंतरराष्ट्रीय देखरेखीखाली नष्ट केला गेला पाहिजे.ट्रुथ सोशलवर ट्रम्प यांनी लिहिले: “संपन्न युरेनियम (न्यूक्लियर डस्ट!) एकतर घरी आणण्यासाठी आणि नष्ट करण्यासाठी ताबडतोब युनायटेड स्टेट्सकडे वळवले जाईल आणि नष्ट केले जाईल किंवा शक्यतो, इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणच्या संयुक्त विद्यमाने आणि समन्वयाने, ठिकाणी नष्ट केले जाईल किंवा, अणुऊर्जा आयोगासह, किंवा त्याच्या समतुल्य, या प्रक्रियेकडे लक्ष दिल्याबद्दल धन्यवाद.

यूएस-इराण युद्ध थेट अद्यतनांचे अनुसरण करा

1. अमेरिकेचे म्हणणे आहे की इराणी बोटी खाणी घालण्याचा प्रयत्न करत होत्या

यूएस सेंट्रल कमांडने सांगितले की, क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण स्थळांना आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळील मोक्याच्या पाण्यात खाणी ठेवण्याचा कथित प्रयत्न करत असलेल्या इराणी जहाजांना या हल्ल्यांनी लक्ष्य केले.

“आमच्या सैन्याचे इराणी सैन्याकडून निर्माण होणाऱ्या धोक्यांपासून संरक्षण करण्यासाठी अमेरिकेच्या सैन्याने आज दक्षिण इराणमध्ये स्व-संरक्षण हल्ले केले. लक्ष्यांमध्ये क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण स्थळे आणि खाणी टाकण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या इराणी नौका यांचा समावेश आहे. यूएस सेंट्रल कमांड चालू युद्धविराम दरम्यान संयम वापरून आमच्या सैन्याचे रक्षण करत आहे,” सेंटकॉमचे प्रवक्ते कॅप्टन टिम हॉकिन्स यांनी सांगितले.

2. चालू असलेल्या शांतता वाटाघाटी दरम्यान स्ट्राइक

इराणचे वरिष्ठ अधिकारी दोहामध्ये युद्ध संपवण्यासाठी अमेरिकेसोबतच्या संभाव्य करारावर कतारशी चर्चा करत असताना ही लष्करी कारवाई झाली.अहवालानुसार, होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडणे, निर्बंध कमी करणे आणि इराणच्या अत्यंत समृद्ध युरेनियम साठ्यावरील विवाद सोडवणे यावर चर्चा झाली.

3. रुबिओ मुत्सद्देगिरीला अजूनही संधी आहे

अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबिओ म्हणाले की, स्ट्राइक असूनही वॉशिंग्टन मुत्सद्देगिरीला प्राधान्य देत आहे.रुबिओ यांनी नवी दिल्लीत सांगितले की, “सामुद्रधुनी (होर्मुझ) उघडण्याच्या, सामुद्रधुनी उघडण्याच्या, अणुप्रश्नावर अत्यंत वास्तविक, महत्त्वपूर्ण, वेळ-मर्यादित वाटाघाटी करण्याच्या त्यांच्या क्षमतेच्या दृष्टीने टेबलवर एक अतिशय ठोस गोष्ट होती आणि आशा आहे की आम्ही ते मागे घेऊ शकू.वाटाघाटी अयशस्वी झाल्यास अमेरिका इराणशी “दुसऱ्या मार्गाने” व्यवहार करू शकते, असा इशाराही त्यांनी दिला.

4. बंदर अब्बासजवळ स्फोट झाल्याची नोंद

इराणच्या दक्षिणेकडील बंदर अब्बास या बंदर अब्बासमधील रहिवाशांनी दक्षिणेकडील किनारपट्टीवर सिरिक आणि जास्कजवळ स्फोटासारखे ध्वनी ऐकून अनेक स्फोट झाल्याचे सांगितले.इराण-संबंधित फार्स न्यूजने सांगितले की, स्फोटांचा नेमका स्रोत अस्पष्ट राहिला, जरी या घटना अमेरिकेच्या हल्ल्यानंतर लगेचच घडल्या.

5. लाराक बेटावर मृत्यूची नोंद झाली आहे

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळील लाराक बेटावर यूएस-इस्त्रायली स्ट्राइक असे इराणी आउटलेट SNN ने वर्णन केल्यानंतर इराण इंटरनॅशनलने अनेक मृत्यूची नोंद केली.स्थानिक अहवालानुसार अब्बास इस्लामी, घोदरत जरंगारी आणि अब्दोलरेझा गोलजारी असे तीन बळी पडले आहेत. काही अपुष्ट वृत्तांत असे सूचित करण्यात आले आहे की बळी इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) शी जोडलेले असावेत.

6. इराणने अमेरिकेवर ‘युद्ध गुन्हा’ केल्याचा आरोप केला

इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्माइल बाघाई यांनी युद्धाच्या सुरूवातीस पूर्वीच्या हल्ल्यांमध्ये अमेरिकेने जाणूनबुजून नागरिकांना लक्ष्य केल्याचा आरोप केला.“शनिवारच्या दुपारी, 9 एस्फंद 1404 – त्याच दिवशी # मिनाबमधील ‘शजरेह तयेबेह’ शाळेच्या विद्यार्थ्यांना तीन टॉमाहॉक क्षेपणास्त्रांनी धूळ आणि रक्तात लोटले होते – स्पोर्ट्स हॉलसह लॅमर्ड शहरातील एक निवासी क्षेत्र देखील PrMS म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या चार क्षेपणास्त्रांनी लक्ष्य केले गेले. या क्षेपणास्त्रांच्या स्फोटात एक दोन वर्षांची मुलगी, अनेक किशोरवयीन व्हॉलीबॉल खेळाडू आणि असंख्य निष्पाप महिला आणि पुरुषांसह 24 जण हुतात्मा झाले. 130 हून अधिक इतर जखमी झाले, त्यापैकी लक्षणीय संख्येने कायमचे अपंगत्व आले आहे. ही क्षेपणास्त्रे त्यांच्या लक्ष्यावर मारा करण्याआधी हवेत मध्यभागी स्फोट घडवून आणतात, टंगस्टन गोळ्यांनी बनलेल्या 180,000 पेक्षा जास्त तुकड्यांमध्ये रूपांतरित होतात; अत्यंत वेगाने आणि शक्तीने सर्व दिशांना विखुरलेले तुकडे,” तो म्हणाला.“हा हल्ला चुकीचा परिणाम नव्हता; आता यात काही शंका नाही की युनायटेड स्टेट्स आर्मीने लॅमर्ड शहरातील निवासी भागावर आणि क्रीडा हॉलवर आपल्या विनाशकारी शक्तीची चाचणी घेण्याच्या हेतूने प्रथमच अशा प्रकारचे क्षेपणास्त्र डागले. ही कृती एक युद्ध गुन्हा आहे – अधम आणि अक्षम्य – आणि ज्यांनी इराणचे आदेश दिले आहेत आणि ते चालवले आहेत त्यांना कोर्टात दोषी ठरवले पाहिजे. लेमर्डमधील त्यांच्या शहीद देशबांधवांची स्मृती आणि नावे आणि ते या जघन्य अपराधाला विसरणार नाहीत किंवा माफ करणार नाहीत,” तो पुढे म्हणाला.

7. इराणने स्टिल्थ ड्रोन पाडल्याचे म्हटले आहे

इराणच्या मीडिया आउटलेट्सने दावा केला आहे की देशाने नवीन तैनात केलेल्या हवाई संरक्षण प्रणालीचा वापर करून “शत्रु” स्टिल्थ ड्रोन रोखले आणि नष्ट केले.फार्स न्यूजने अज्ञात अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने म्हटले आहे की, पर्शियन गल्फच्या आकाशात यापुढे कोणतेही स्टेल्थ ड्रोन प्रवेश करू शकणार नाहीत हे आमच्याकडून चिन्ह आहे.हे ड्रोन कुठून आले हे इराणने स्पष्ट केलेले नाही.

8. होर्मुझ पुन्हा उघडण्याची योजना चर्चेत आहे

मध्य पूर्व राजनैतिक स्त्रोताचा हवाला देत निक्की अहवालानुसार, अमेरिका आणि इराण शांतता करारावर पोहोचल्यानंतर सुमारे 30 दिवसांनी होर्मुझ सामुद्रधुनी पुन्हा सुरू करण्याच्या प्रस्तावावर चर्चा करत आहेत.अहवाल दिलेल्या योजनेनुसार, इराण 30 दिवसांच्या कालावधीत जलमार्गातून खाणी काढून टाकेल, त्यानंतर सर्व देशांतील जहाजांना मुक्तपणे आणि सुरक्षितपणे जाण्याची परवानगी दिली जाईल. इराण पारगमन शुल्क देखील थांबवेल.

9. विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की स्ट्राइकचा संबंध गुप्तचर माहिती गोळा करण्याशी असू शकतो

अमेरिकेचे माजी मुत्सद्दी आणि पेंटागॉनचे अधिकारी ॲडम क्लेमेंट्स यांनी अल जझीराला सांगितले की स्ट्राइकमुळे शांतता प्रक्रियेला अडथळा येऊ शकत नाही आणि त्याऐवजी इराणच्या सागरी क्षमतेच्या आसपास गुप्तचर संकलनाशी जोडले जाऊ शकते.अमेरिकन सैन्याने क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण स्थळे आणि इराणी जहाजांना सागरी खाणींना “स्थापित करण्याचा प्रयत्न” केल्याच्या वृत्ताचा संदर्भ देत ते म्हणाले, “अमेरिकेने त्यावरच कारवाई केली असे दिसते.”इराण जलमार्गात खाणी टाकत असल्याच्या सेंटकॉमच्या आरोपाला संबोधित करताना, क्लेमेंट्स म्हणाले की इराणी सैन्याच्या अशा हालचालीमुळे “प्राणघातक प्रत्युत्तर मागितले जाईल”.“अमेरिका अशा प्रकारे वागेल हे इराणींना आश्चर्य वाटू नये,” ते पुढे म्हणाले.

10. ट्रम्प विस्तारित अब्राहम एकॉर्ड फ्रेमवर्क पुढे ढकलले

वाटाघाटी दरम्यान, ट्रम्प यांनी व्यापक प्रादेशिक समझोत्याचा भाग म्हणून अब्राहम कराराचा विस्तार करण्याचा प्रस्ताव देखील ठेवला.त्यांनी सौदी अरेबिया, कतार, पाकिस्तान, तुर्की, इजिप्त आणि जॉर्डन यांना इस्रायलशी संबंध सामान्य करण्याच्या उद्देशाने सामील होण्याचे आवाहन केले.ट्रम्प यांनी लिहिले की, “हे अतिशय गुंतागुंतीचे कोडे सोडवण्यासाठी अमेरिकेने केलेल्या सर्व कामानंतर, या सर्व देशांनी किमान एकाच वेळी अब्राहम करारावर स्वाक्षरी करणे अनिवार्य केले पाहिजे.”या प्रस्तावाने आधीच नाजूक वाटाघाटींमध्ये गुंतागुंतीचा आणखी एक स्तर जोडला आहे, विश्लेषकांनी चेतावणी दिली आहे की नवीनतम स्ट्राइक आणि वाढणारा अविश्वास या प्रदेशाला पुन्हा उघड संघर्षाकडे ढकलू शकतो.